Voor leerlingen van bepaalde onderwijsinstellingen is het in de praktijk werken onderdeel van hun opleiding. Leerlingen die in de praktijk werken, noemen we stagiairs. Meestal zijn leerlingen en stagiairs niet in echte dienstbetrekking. Maar als een stagiair een reële beloning krijgt, bijvoorbeeld het minimum(jeugd)loon, is hij wel in echte dienstbetrekking. Dan gelden de gewone regels voor de loonheffingen en zijn de stagiairs verzekerd voor alle werknemersverzekeringen. U moet dan premies werknemersverzekeringen berekenen en ook de werkgeversheffing Zvw betalen.
Bron: Belastingdienst
Een stage komt in het huidige onderwijs steeds vaker voor. Het is een onontbeerlijk onderdeel geworden van een te volgen opleiding. Maar in de gevallen waarin de stage geen onderdeel is van een opleiding kan al gauw sprake zijn van een diffuse situatie waarin niet helder is of het daadwerkelijk om leren gaat of dat het accent ligt op het verrichten van productieve arbeid.
Bij stages binnen het onderwijs zorgt de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) voor de erkenning en borging van kwalitatief goede stageplekken in het mbo. De onderwijsinspectie ziet toe op de kwaliteit van stages.
Stagevergoeding
Voor stages als onderdeel van het volgen van een opleiding (mbo, hbo of universiteit), geldt dat er geen wettelijke verplichting bestaat om een vergoeding te betalen. Relevant is in dit verband dat de werkzaamheden van de stagiair niet zijn gericht op het verrichten van productieve arbeid of het behalen van omzet of winst.
Onderscheid activiteiten stagiair en werknemer
Voor het verrichten van een stage is het van essentieel belang dat de activiteiten van een stagiair zich duidelijk onderscheiden ten opzichte van die van een gewone werknemer. De werkzaamheden van een gewone werknemer zijn hoofdzakelijk van productieve aard, bijvoorbeeld gericht op het maken van omzet, winst of het behalen van doelen.
Leeraspect
Bij een stage staat juist het leeraspect voorop. Het is dan ook onwenselijk als een stagiair vooral werkzaamheden moet uitvoeren die niet gericht zijn op leren. Er bestaat geen wettelijke verplichting om een stagevergoeding te betalen. Om geen loon conform WML en eventueel aanvullend de betreffende CAO verschuldigd te zijn is het voor het verrichten van een stage van essentieel belang dat de activiteiten van een stagiair zich duidelijk onderscheiden ten opzichte van die van een ‘gewone werknemer’. De WML is niet van toepassing als de activiteiten bij uitstek gericht zijn op leren.
Als er geen echte dienstbetrekking is, maar de stagiairs krijgen wel een beloning, dan is er sprake van een fictieve dienstbetrekking. Deze stagiairs zijn wel verzekerd voor de Wet Wajong en voor de ZW. U hoeft geen premies werknemersverzekeringen te berekenen. U moet wel loonbelasting/premie volksverzekeringen inhouden en werkgeversheffing Zvw betalen.
Fictieve dienstbetrekkingen zijn vaak afhankelijk van feitelijke omstandigheden en niet van afspraken in de overeenkomst. Daarom zijn ze niet altijd vooraf uit te sluiten. De overeenkomst biedt dan geen zekerheid: de opdrachtgever moet bij een fictieve dienstbetrekking loonheffingen inhouden en betalen.
Bron: Belastingdienst
Een fictief dienstverband is dus gebaseerd op de werkelijke situatie. De feitelijke omstandigheden zijn belangrijk. Staat er in de overeenkomst dat de werkgever helpt met opleiden maar hij doet het niet? Of geeft hij meer dan een redelijke onkostenvergoeding? Functioneert de stagiair gelijk aan volwaardig personeel? Dan is er geen sprake van een fictieve dienstbetrekking maar van een echte dienstbetrekking en moet de werkgever dus ook minimaal het minimumloon betalen en alle werknemersverzekeringen betalen. Over de stagevergoeding moet loonbelasting/ premie volksverzekeringen worden ingehouden en ZW-premie en werkgeversheffing Zorgverzekeringswet worden betaald. Daarmee is de stagiair verzekerd voor de ZW en Wajong. Vandaar dat de stagiair altijd moet worden opgenomen in de loonadministratie.
