De discussie staat onder leiding van Elske van de Fliert. Zij helpt als mobiliteitsmakelaar van De Verkeersonderneming werkgevers met duurzaamheid en bereikbaarheid. De organisatie werd in 2008 opgericht door rijksoverheid, metropoolregio, gemeente en Havenbedrijf Rotterdam om haven, stad & regio bereikbaar te houden. “We begonnen toen de A15 op de schop ging, maar werken inmiddels heel Rijnmond. Met de focus op de reiziger en de korte termijn. Vanuit data-analyses kijken we naar oplossingen die effect sorteren. Met toegespitste acties en regelingen verleiden we reizigers, werkgevers en logistieke partijen tot minder verkeer tijdens ochtend- en avondspits. Ook zetten we onze expertise in om mensen die helemaal niet mobiel zijn mobiel(er) te maken en hebben oog voor duurzaamheid en schone lucht.”
De Verkeersonderneming biedt kosteloze ondersteuning. Zoals met een mobiliteitsscan fiets- en ov-potentie, een fietsprobeeraanbod en maatwerk waar nodig. “Onze mobiliteitsprofessionals maken optimaal gebruik van de
laatste kennis en kunde in het werkveld en voeren voor diverse partijen projecten uit. Zoals de Korte Termijn Aanpak 2020, mobiliteitsmanagement bij groot onderhoud van de N3, goede doorstroming op de A15 en als projectleider van het MaaS-project.”
Bereikbaarheid en corona
Elske ziet dat corona wel het een en ander heeft gedaan in bereikbaarheid. “Die nam zienderogen toe. De vraag is hoe dit er op langere termijn uit gaat zien.” Anthon Timm, wethouder Krimpen aan den IJssel: “ Voor ons als gemeente is het belangrijk hoe ondernemers naar de toekomst kijken van mobiliteit. Nu, straks en zeker ook na corona.”
Gert Abma, partner Daamen &Van Sluis accountants en belastingadviseurs: “Door corona zien we veel veranderingen. Het filespook bestaat even niet. Maar ik ben benieuwd hoe dit er straks uit gaat zien. Ook tijdens alle grote werkzaamheden die in onze regio de komende jaren op stapel staan.” Andries de Vries is mede-eigenaar van Van As Autoschade. In zijn business is thuiswerken zeldzaam. Hij constateert door minder verkeer ook minder schadegevallen en ziet het percentage elektrische auto’s razendsnel stijgen. “Dat heeft gevolgen voor mijn business.”
Thuiswerkvergoeding
Is een thuiswerkvergoeding goedkoper dan reiskostenvergoeding? Liggen daarin kansen voor ondernemers om geld te besparen? Gert Abma: “Er komen fiscale wijzigingen in de reiskostenvergoeding. Dan is dat inderdaad een optie. Maar ik denk dat je breder moet kijken dan duurder of goedkoper. Thuiswerken betekent niet altijd de meeste ideale situatie. Zodra er meer ruimte is zal er toch meer worden gereisd. Als werkgever ben ik niet zo voor een thuiswerkvergoeding. Je moet wel de werkplek goed faciliteren.
De Capelse wethouder Harriet Westerdijk vindt goedkoper ‘een vervelend woord’. “Ik kijk liever naar voordeel. Het ontnemen van een reiskostenvergoeding, zal ik niet adviseren. Er blijft een hybride variant tussen thuiswerken en op locatie. En we moeten met zijn allen door deze crisis. Dan past het niet om ons personeel met een thuiswerkvergoeding extra te bevoordelen tegenover degenen die op locatie werken bij bedrijven die het al zo moeilijk hebben.” Veel klanten van wervingsen selectiebureau CurrentRatio van Jacques Koekkoek, faciliteren al in beeldschermen en zitmeubilair. “Gaat een thuiswerkvergoeding het verschil maken? Ik denk het niet.” ENC-Rondetafelgesprek Ondernemerstafel over thuis werken en mobiliteit in coronatijd Mix van thuis en op de zaak is een blijver
Straks meer file
Staan we in 2021 meer in de file dan we in 2019 stonden? Andries de Vries denkt van niet. “Thuiswerken zal blijven, al snakken velen weer naar mobiel zijn en naar het kantoor. Ook door de economische klap zal het aantal verkeersbewegingen en gereden kilometers minder zijn en loopt de filedruk terug.”
Anthon Timm: “Ik ben er nog niet zo zeker van dat we minder in de file staan. We zitten in een regio met veel maakindustrie, transport en logistiek, waar mensen niet op kantoor werken. En zullen er wel zoveel met het openbaar vervoer reizen? De angst voor besmettingsgevaar is niet zomaar weg. Ik zie velen daarom wel weer heel makkelijk in de auto stappen.”
Gert Abma denkt dat door de opmars van de e-bike er wel een kentering komt en de fiets vaker wordt gepakt. Elske: “Ongeveer 30 procent kan niet thuis werken, die moeten hun werk op de zaak doen. Maar acht procent minder verkeer in de spits betekent al de helft minder filedruk. De flexibiliteit van thuis- en op kantoor werken kan daar nu een verschil in gaan maken.”
Blijvertje
Thuiswerken is in ieder geval een blijvertje. Daarvan zijn de meeste deelnemers overtuigd. “Er zijn ook enorme voordelen aan thuiswerken. Als het slecht weer is, werk je liever thuis. Zeker voor degenen die ver weg wonen. Die flexibiliteit zullen we niet snel gaan loslaten. Een gezonde mix van thuis en op de zaak vind ik ideaal. Het personeel ook. Je kan thuis heel efficiënt werken en bent niet gebonden aan van 9 tot 6”, aldus Abma. Andries is fel tegen het automatisme van thuiswerken. “Sommige mensen zijn er niet geschikt voor en kunnen die vrijheid niet aan. Dat kost productiviteit.”
Harriet: “Een combinatie is voor heel veel mensen prettig. Maar thuiswerken maakt het voor diegenen die in de arbeidsmarkt stappen, stage willen lopen en begeleiding on the spot nodig hebben nu lastig. Dat is echt een zorg.” Dat merkt Gert Abma ook. Hij krijgt begin 2021 drie stagiairs over de vloer. “Hoe krijg je het organisatorisch rond. Dat is een hele kluif. De invulling van de stage, de begeleiding en het werk zelf is lastig. Het is learning on the job.”
Verkeersinfarcten
Gaan de werken aan de Grote Kruising, A20 en Van Brienenoordbrug tot verkeersinfarcten leiden? Elske: “Er gaat een hoop gebeuren. Wat gaat dat op de lange termijn doen?” Andries: “Hinder voor het verkeer is onvermijdelijk. Het werk aan de Brienenoordbrug zal het meeste impact hebben. Dat wordt een uitdaging.”
Anthon Timm ziet dat ook: ”We gaan veel overlast ervaren de komende tijd. De eerste twee jaar met het werk aan de Grote Kruising en daarna als nieuwe brugdelen van de Brienenoord worden gebouwd. We adviseren dan ook zoveel mogelijk thuis te werken. Om te voorkomen dat we urenlang in de file staan.” Harriet Westerdijk: “We investeren om onze regio bereikbaar te houden. Iedereen heeft er straks profijt van. We moeten even door de zure appel heen bijten. En omdat we nu geleerd hebben meer flexibel te zijn, kunnen we ons misschien daar beter op aanpassen.”
Betalen per kilometer
Kan rekeningrijden nog soelaas bieden? “Dan noemen we het anders, maar ik denk wel dat we iets aan beprijzen gaan doen. De weggebruiker beïnvloeden om op andere momenten te gaan rijden. Iedere auto heeft communicatie. Registratie is veel makkelijker dan vroeger”, aldus wethouder Timm.
Harriet onderschrijft dat.“ Maar dan wel met een transparant systeem waarin je betaalt per kilometer. En daarbij kijken naar draagkracht en in hoeverre iemand een auto nodig heeft om deel te nemen aan de arbeidsmarkt.”
“Gedragsverandering zit meer van binnen”, denkt Jacques Koekoek. Wel ziet hij als recruiter dat reiskosten en afstand woon-werk bij sollicitaties sterker een rol spelen. “Zeker als iemand vaak op de werkplek zit, is dat een afweging.”
Fietsmaatjes
En hoe krijgen we medewerkers meer op de fiets?’ Elske merkt dat bij veel werkgevers er van alles is gedaan, maar dat het ‘vooral veel fietsen in de schuur oplevert’. “We werken met hen nu aan een duidelijke doelstelling en een plan. Zoals met beloning, faciliteren of met fietsmaatjes samen fietsen. En monitoren dat. Laten zien hoe je dichter bij je doel komt en dat blijven aanwakkeren.”
